• صندلی آمفی تئاتر

طراحی فرهنگسرا

شنبه, 24 مهر 1395 ساعت 00:43

ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

بخش های مختلف فرهنگسرا:

بعضی الزامی و بعضی وابسته به نظر طراح دارد:

1.لابی و زیر مجموعه های آن شامل: فضای انتظار و نشیمن، فروش اغذیه، محل نگهداری کودکان، عناصر خدمات عمومی مانند باجه های تلفن و اینترنت، عناصر دسترسی عمودی مانند: رمپ، پله وآسانسور

2.سایت اداری شامل: اتاق کنفرانس ،اتاق ریاست،دفاتر کار،بایگانی، آبدارخانه، سرویسهای بهداشتی ، محل انتظار ارباب رجوع و منشی

3.غرفه های فروش محصولات فرهنگی و هنری

4.آمفی تئاتر و سینما

5.کتابخانه

6.گالری نمایش آثار هنری

7.کلاس ها و آتلیه های آموزشی شامل: نقاشی، معماری ،طراحی،عکاسی  مجسمه سازی،خوشنویسی،لابراتوارزبان و ...

8.واحد سمعی بصری و سایت رایانه

9.رستوران یا کافی شاپ


کلاس های آموزشی:درکلاس های آموزشی باید به نوع وهدف آموزش توجه خاص مبذول گردد.آموزشهای کلاسهای زبان انگلیسی،کامپیوتروسایرمهارتهای پیش بینی شده دربرنامه های پیشنهادی دراین کلاسهای آموزشی داده می شود ومورد استقبال نوجوانان قرار میگیرد.کلاس های آموزشی با توجه به نوع آموزش دارای ابعاد متفاوت می باشد. به طور مثال کلاس درس دارای سرانه ی 2 تا 5مترمربع برای هر دانش پژوه وکلاس های طراحی دارای سرانه ی5/3 مترمربع برای هرهنرجو است. گنجایش این فضا به نوع آموزش بستگی دارد بین 40تا80 نفرازاین فضاها می توانند استفاده می کنند.باتوجه به مسائل ذکر شده سرانه ی کلاسهای آموزشی به صورت زیرپیشنهاد می شود:  

سرویس  

  خدمات سرپرستی 

پشت سن 

موسیقی  

عملی   

تئوری   

 31     

   31     

          32

  31     

  204    

224    


کتابخانه:

برای طراحی مناسب کتابخانه مهمترین عامل تعداد استفاده کننده وتعدادکتابهای موردنیازاست. کتابخانه دارای بخشهای مختلف است که شامل: انبارکتاب،سالن مطالعه ی مجلات،سالن مطالعه کتاب و...است که هرکدام دارای سرانه ی متفاوت می باشد.درطراحی کتابخانه رعایت  مسائل زیر  ضروری به نظرمی رسد:                     

.استفاده ازنور شمال شرقی واستفاده ازشیشه زردلیمویی یا شیشه ی ترمالکس جهت  جلوگیری ازتابش مستقیم در انبار.

.جلوگیری از نفوذ رطوبت وتهویه ی مکانیکی در صورت لزوم

.حفظ ایمنی                                                        

. قرارگیری بخش مراقبت درمحلی با دید مناسب              

. سالن هدایت بین ورودی قرائت وذخیره ی کتاب          

. سعی در ارائه ی باز                                              

میزان فضاهای کتابخانه:

عوامل موثربرتخصیص میزان فضاهای کتابخانه عبارتنداز:حجم موادومتون وبخصوص کتابها،میزان سطح که درکتابخانه اشغال میکنندمیزان جمعیت کتابخانه که ازطریق میزان گردش کتابها درسال تعیین می گردد.فضای موردنیازبرای محاسبه ی زیربنای یک کتابخانه طبق فرمولی بنام VSCاستاندارد IFLAبه دست می آید:

(110تعداد کتابها)+(مقدار محلهای نشستن+72/3)+(430/گردش کتابها)مثلا برای جا دادن 110کتاب، یک مترمربع درنظر گرفته میشود. محل نشستن یک خواننده 72/3متر   است.ابعاد واستاندارد های پیشخوان و برگه دان:

حداکثرارتفاع قفسه های فهرست معمولابه اندازه ی ارتفاع شش کشواست ودرهرکشونیز درحدودصدکارت جای میگیردفهرست معمولادرارتباط مستقیم بامیزامانت ومیزاطلاعات مرجع قراردارند اغلب درمجاورت آنها مجموعه ای از کتابهای مرجع عمومی یا موارد استفاده ی همگانی نیز قرارمی گیرند.ازاین رومحل قرارگیری فهرستها معمولا  فضایی بازاست که درنزدیک ورودی قرارداردوبوسیله ردیفهایی ازقفسه های فهرستهاوپیشخوان بررسی وجستجوکشوها تشکیل شده است.وسعت چنین محلی برای چهارردیف قفسه های دوطرفه درحدود 12  مترمربع برآورد می شود.

استاندارد ابعاد قفسه ها و عمق قفسه ها:

دراغلب کتابخانه ها حداقل90%کتابهادارای عرضی کمتراز 230 میلیمتر هستند وعملامی توان قفسه های با عمق200-230میلیمتر را استاندارد فرض کرد.

در صورت بکارگیری قفسه های دوطرفه باعمق 450میلیمترحتی صرفه جویی بیشتری در فضا به عمل می آید.چنانچه نگهداری کتابهایی باابعاد کمی بزرگترمرد نظرباشدعمق 490میلیمترجوابگوست.

طبق یک قاعده تجربی در یک کتابخانه 80% قفسه ها 200میلیمتری،15 %آنها 250 میلیمتری و 5% آنها 300 میلیمتری هستند.

طول قفسه ها:

طول استاندارد،سالها برابر1940میلیمتر بوده است. زیرا که پذیرفته شده بود که چشم خواننده توانایی در بر گرفتن بیش از این اندازه را در یک نگاه ندارد. مطالعات بعدی اندازه بزرگتر تا 2220 میلیمتر را نیز تایید کرد.

ارتفاع قفسه ها:

ارتفاع کتابهابرفاصله میان طبقات ودرنتیجه تعدادطبقات تاثیرمی گذارد.دراکثر کتابخانه هاحداقل90% کتابها رامی توان درطبقات مرکز تا مرکز280 میلیمتر جای داد.به این  ترتیب7 طبقه ویک پاخور150 میلیمتری مجموعا ارتفاع 2120 میلیمتررابرای قفسه هابوجودمی آورند که بالاترین قفسه درارتفاع 1830 میلیمتری با دسترسی آسان قرارمی گیرد. درمورد معلولین ارتفاع مناسب ودسترسی 1370 میلیمتربرای زنان و1500 میلیمتر برای مردان می باشد.پایین ترین طبقه در ارتفاع 300 میلیمتری است و چهار طبقه 280 میلیمتری (300 میلیمتری)به روی آن می باشد.

استاندارد میزها:

میز ها ازجمله مهم ترین وسائل فضاهای مطالعه هستند.استانداردمیزها برای میزهای مختلف به شرح زیر است:

میز های 1 نفره:

رقم قابل قبول برای این میزها 600×900 میلیمترمیباشد.این رقم گاهی برای راحتی بیشتر خواننده تا یک متر نیز افزایش می یابد.اگرچه جذابیت بیشتری دارندولی جای زیادی اشغال می کنند.

میزهای 2 نفره:

میزهای2 نفره ای که ازهم جدا نشده اند ظاهرا برای خوانندگانی که روبروی هم قرار میگیرند جذابیت چندانی ندارندولی درصورت قرار گیری دریک سمت ابعادپیشنهاد900*1200 میلیمتر می باشد.

میزهای طولانی:

میز های طولانی قابلیت جای دادن 4 تا 12 نفر را دارند.میزهای 4 نفره از بروز شلوغی جلو گیری کرده و در عین حال نحوه ی قرار گیری آنها جذاب و انعطاف پذیر است.عرض آنها نباید از 1200 میلیمتر کمتر باشد.فضای جانبی میان خوانندگان نیز لازم است حداقل 900میلیمتر باشد.بین میزهای موازی باید حداقل 1800 میلیمتر فاصله پیش بینی شود.در عین حال نباید در انتهای این میزها محلی را برای نشستن در نظر گرفت.

نور پردازی:

نور پردازی باید فضایی راحت برای مطالعه را بوجود آورد.موجب خستگی وخیرگی نشود،میزان گرما را افزایش ندهد وبه جلوه ی ساختمان بیفزاید.جهت بر آوردن موارد ذکر شده دو نوع نور وجود دارد:

1-  نور مصنوعی 2- نور طبیعی.

برای نور پروژه هم از نور طبیعی و هم از نور مصنوعی سقفی استفاده می شود.

روشنایی توصیه شده:

اتاق ها مطالعه(روزنامه و مجلات)200

میزهای مطالعه(کتابخانه های امانی)400

میزهای مطالعه(کتابخانه های مرجع)600

پیشخوان ها 600

مخزن بسته 100

صحافی 600

فهرست بندی،طبقه بندی و اتاق های مخزن400

آکوستیک:

هیچ استاندارد مشخصی در مورد آکوستیک کتابخانه وجود ندارد،اما اغلب حد ترازصداهای داخلی را 50 دسیبل(Db) تعیین می کنند.

تهویه ی مطبوع:

به منظور ایجاد بهترین شرایط برای نگهداری مواد و فنون،فضا باید عاری از هر گونه گرد وغبار اعم از گاز،مایع و اسید باشد ودما و رطوبت تحت کنترل باشد،چنین شرایطی تنها با نصب دستگاه کامل تهویه مطبوع امکان پذیر است.


ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

لابی وتشکیلات اداری: فضاهای اداری مجموعه با هدف افزایش رابطه وفرهنگ سازی به صورت نیمه باز پیشنهاد می گردد. درنتیجه لابی مجموعه با قسمتی ازفضای اداری ترکیب می شود.لازم به ذکر است که در مجموعه های بزرگ برای اداره ی امور ورسیدگی به عملیات کارمندان، دفاترو اتاقهایی تعبیه می شودکه تعداد آنها بر حسب وسعت ودر مواقع لزوم به عنوان سالن گرد همایی مورداستفاده قرار می گیرد. مجموعه ی تعداد کادر اداری واتاق های موردنیاز آنها متغیراست، معمولاً قسمت نگهداری واداره ی مجموعه در یک یا چند قسمت به طورمجتمع وسایراستفاده می گردد، در کنار این تشکیلات خدماتی پشتیبانی ازجمله آتش نشانی، اورژانس و کمک های اولیه، پست برق وانبارها برحسب وسعت وگستردگی مجموعه وهمه ی سرانه فضاهای اداری 12-7 مترمربع برای هرکارمنددر نظر گرفته می باشد به طوری که قسمت های مختلف          دارای سرانه ی متغیر می باشد. رئیس این قسمت15 تا 25 مترمربع، خدمات اجرایی6 مترمربع وبرای منشی10 مترمربع فضا مورد نیاز است.وسعت این فضاهای اداری به گستردگی عملکرد مجموعه بستگی دارد. با توجه به مسائل ذکرشده سرانه ی فضای ورودی ولابی واداری به صورت زیرذکر می گردد:                                                           

فضاها وسرانه های مربوط به ورودی لابی واداری      

       بایگانی 

 مدیریت وکنفرانس

        انتظار

      اطلاعات

    لابی ورودی

        12 

           35

        35

        22

         20

    تلفن خانه

       آبدارخانه

    حسابداری

       اخبار

     سرویس  

         6

          21

       15

       12

     6و5و4


ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

گالری ها:

نمایشگاهها جزو اماکنی هستندکه توجه بازدیدکنندگان را در زمینه های مختلف به خود جلب می کند. نوع نمایشگاه به علاقه وسلیقه ی استفاده کننده، ویژگی های اجتماعی، فرهنگی و تجارب پیشین آنان بستگی دارد. به طور مثال نوجوانان بیشترنمایشگاههای نقاشی، طراحی، سفالگری وهنرهای دستی همسالان خودرا دوست دارند وبه منظورجلب ورضایت خاطر تمام بازدیدکنندگان، آن نمایشگاهها می تواند به طورموقت برگزار گردد وبا گذشت زمان تغییرکند.                                                                         

ساختار عمومی گالری ها:

فضای نمایشگاه بخش مهمی در این مجموعه به شمار می رود که خصوصیات آن برمجموعه تاثیر می گذارد.

تجربه فرد از فضای سه بعدی نمایشگاه نتیجه ی یک ادراک سریع است.این ادراک درمحیطی با ساختار روشن،آسان تر و با خستگی کمتر به دست می آید تا در فضائی که ترکیب ضعیف و نا خوانایی دارد.

نمایشگاه نوع خاصی از فضا است که در آن علاوه بر رابطه ی انسان،فضا یک رابطه ی پیچیده بین فضا و شئ وجود دارد.در قسمتهایی از نمایشگاه که دارای مجموعه های نمایشی ثابت است.

معماری را می توان تا حد امکان با اشیاء تطبیق داد،ولی در قسمتهای قابل انعطاف،این امر فقط از طریق تزئینات و تمهیدات عملی است.

ترتیب قرار گیری اشیاء:

ترتیب اشیاء نمایشی به بازدیدکنندگان و خصوصیات اشیاء نمایش بستگی دارد.

1-رابطه ی بازدید کننده و شئ نمایشی به شرح زیر است: هر چه نسبت بازدید کنندگان به اشیاء نمایشی کمتر باشد، امکان تمرکز واینکه هر بازدیدکننده بتواند آزادانه با شئ نمایشی ارتباط برقرار کند،بیشتر می شود.

2-در یک بازدید گروهی تماس نزدیک با شئ نمایشی بدون ایجاد مزاحمت برای سایر اعضاء گروه ممکن نیست. بازدیدکنندگان باید به ترتیبی گرداگرد شئ نمایشی قرار بگیرند که همگی فاصله شان تا آن مساوی باشد.

نورپردازی گالری ها:

الف) نور پردازی طبیعی (نور روز):

به دلایل اقتصادی،فیزیولوژیکی و تنوع،این نور پردازی هنوز بهترین وسیله ی روشنایی است و اگر مسائل حفاظتی اشیاء اجازه دهد ارجحیت،نور روز است.جهت نور ممکن است از بالا (عمودی)یا از پهلو(افقی)باشد.مدت هاست که ارزش نور پردازی از بالا در طراحی موزه ها استفاده می شود که امتیازات آن عبارتند از:

الف)نور پردازی از بالا روشی است راحت تر و ثابت تر در نور پردازی و کمتر در معرض موانع جنبی در داخل و خارج از بنا مانند ساختمانهای دیگر و درختان قرار می گیرد.

ب)نوری که از بالا به تصاویر یا سایر اشیاء به نمایش گذارده می تابد،قابل تنظیم است و تامین نور کافی و یکنواخت آن دیدی بسیار مناسب با حداقل بازتاب یا انحراف بوجود می آورد.

ج)امکان به نمایش گذاشتن اشیاء بیشتری را در فضای نمایشگاه امکان پذیر می سازد.

د)با توجه به حذف پنجره ها و کاهش راههای ارتباطی،فضای نمایشگاه از امنیت بیشتری برخوردار شده و تمهیدات امنیتی نیز کاهش می یابد.

ب)نور پردازی جانبی(افقی):

اینگونه نور پردازی از طریق پنجره ها و نور گیر های معمولی به اشکال و ابعاد مختلف و در مکانهای مناسب در دیوارها انجام می شود.پنجره ها و نورگیر ها معمولا یا در ارتفاعی که بازدید کننده قادر به دیدن محوطه ی بیرون باشد و یا در ارتفاعی بالاتر نصب می شود.

دیوارهایی که پنجره ها با ارتفاع معمولی بر روی آنها نصب شده،غالبا بدون استفاده هستند و علاوه بر آن اشیاء نمایشی که بر روی دیوار مقابل این پنجره ها نصب شده اند نیز به خاطر وجود نور از مقابل دارای انعکاس هستند که مانع دید کامل وروشن می گزدد.با این وجود، اینگونه پنجره ها برای اشیایی که روی دیگر دیوار ها و در زاویه ای درست نسبت به منبع نور قرار دارند،نور مناسب و دلپذیر به وجود می آورند.

ج)نور پردازی مصنوعی:

ملاحظات تکنیکی و مشکلات نگهداری مربوط به استفاده از نور مصنوعی از جمله عوامل موثر بر کاهش کاربرد نور مصنوعی در فضاهای نمایشگاهی بوده است.نور مصنوعی از منابع نقطه ای یا خطی تامین می گردد و از این رو چون سطوح تعدیل کننده شدت آن با نور فضا قابل مقایسه نیست،لذا دستیابی به شرایط مشابه نور روز نیز تا میزان محدودی امکان پذیر است.

حرکت و دسترسی گالری ها:

حرکت و دسترسی قسمتی از امر ارائه و نمایش اشیاء وعامل مهمی در سازماندهی فضائی نمایشگاه است.زیرا بطور نظری هیچ فضایی در منطقه ی نمایش اشیاء منحصرا به رفت و آمد اختصاص نداشته و هیج راهرو یا راه پله ای نباید حرکت سیال در این منطقه را محدود کند.دستیابی به این شرایط با اجتناب از مسائل روز امکان پذیر است.

الف)اجتناب از محدودیتهای با وقفه

ب)اجتناب از اختلاف سطوح زیاد

تنظیم شرایط محیطی:

رطوبت،دما و نور باعث فرسایش اشیاء‌می گردند،دمای15درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی60% برای اکثر نمایشگاهها مناسب می باشد.رطوبت نسبی نباید کم و زیاد گردد و این مساله با اشیاء نمایشی ارتباط مستقیم دارد،ولی در کل رطوبت نسبی50% تا 6% توصیه می گردد.

تهویه ی مطبوع:

پیشرفت های علمی در امر خلق یک محیط مصنوعی،اکنون به مرحله ای رسیده است که امکان تامین مصنوعی شرایط جوی را به طور کامل فراهم ساخته است. در این شرایط ثابت،انعطاف پذیری و نظم را می توان در چهار چوب فضایی نمایشگاه تامین نمود.

از جمله دیوارهای خارجی می توانند کاملا بسته بوده و به خوبی عایق شوند و در صورت وجود اشعه های نا مطلوب نوررر،می توان آنها را دقیق تر از نور روز بررسی و درمان کرد.

آکوستیک:

کنترل وطراحی آکوستیک باید هماهنگ با سایر جنبه های طراحی ساختمان نمایشگاه انجام شود.برای به حداقل رساندن نو فه ای که ناشی از نواحی و وسایل پر سر و صدا و شلوغ است،موقعیت ساختمان را باید در محلی ساکت و آرام پیش بینی نمود. در صورتی که یک منبع نوفه ی جهت دار در نزدیکی ساختمان قرار گرفته باشد ،می توان از عملکرد های مقاوم تر به عنوان مانع استفاده کرد و عملکردهای حساس تر را در فاصله ی بیشتری از منبع نوفه قرار داد.هماهنگی اصول آکوستیکی با خصوصیات معماری از یک سو مربوط به سبک معماری و سازماندهی فضایی آن می باشد و از سوی دیگر نیازمند توجه به خصوصیات مربوط به طراحی فنی ساختمان نمایشگاه قرار می گیرد.

حریق:

مقابله با حریق شامل مسئولیت حفظ متعلقات و حفاظت از بازدید کنندگان می باشد. بدیهی است نخستین اقدامات مقابله با آتش باید با شناخت محل،خصوصیات مصالح ساختمانی،مراقبت های لازم در بناهای مجاور،انتخاب مصالح ساختمانی مقاوم و پیشگشری لازم انجام پذیرد.بهتر است از به کار بردن هر گونه ماده قابل اشتعال به منظور تزئین و پوشاندن دیوارها خودداری شود.دقت بسیار باید به کار برد تا از اتصالات برق در سیستمهای الکتریکی خودداری شود.


ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

ساختار عمومی فضاهای نمایشی:

ساختار عمومی فضاهای نمایشی می باید بر اساس سلسله مراتبی از فضاهای عمومی (مانند کارگاههای تولید نمایش و فضای کارمندان)استوار گردد و نحوه ی دسترسی به مجموعه فضای نمایشی و تردد در فضاهای داخلی آن با توجه به حریم محدوده فضایی بخشهای مختلف آن انجام گیرد.ساختار فضایی اینگونه ساختمانها را با توجه به اصول هدایت کننده می توان به دو عرصه بیرونی و درونی تقسیم نمود:

الف)عرصه ی بیرونی فضای نمایشی:این عرصه به طور کلی ارتباط مستقیم با تماشاگران است.

ب)عرصه ی درونی فضای نمایشی:این عرصه شامل کلیه ی فضاهایی است که مربوط به امور نمایشی و اداری می شوند و از این رو با کارکنان و بازیگران ارتباط مستقیم دارند.

شکل و انواع مختلف صحنه ی نمایش:

الف)تئاتر های دارای صحنه ی ایوانی که اینگونه تئاتر ها امکان نمایش فیلم را دارند.

ب)تئاتر های دارای صحنه ی میدانی که صحنه از هر سو با تماشاچیان احاطه شده دراینگونه تئاتر ها حداکثر عمق میدان تماشاگران 6تا7 ردیف است و در صورتی که جایگاه در یک سطح باشد،حداکثر تماشاگر از 300الی 400 نفر بیشتر نخواهد بود.

ج)تئاتر های دارای صحنه ی هلالی یا صحنه ی آزادجلو آمده.در این تئاتر ها صحنه به قلب جایگاه تماشاگران کشیده شده و ورودیها معمولا در پشت صحنه و یا در داخل جایگاه تماشاگران قرار دارند.

د)نوع دیگر از تئاتر که ترکیبی از موارد بالاست در دوران ماصر مورد توجه طراحان بوده است. این نوع تئاتر با برخورداری از یک صحنه ی انعطاف پذیر برای تبدیل به شکلهای مختلف از خصوصیتی مستقل برخوردار است.صحنه در اینگونه از تئاتر ها می تواند با جابجایی صندلی ها و قسمتهایی از کف به صورت ایوانی-میدانی و هلالی ظاهر شود.به اینگونه صحنه ها چند شکلی می گویند.

شیب سالن نمایش:

در نمایشات تئاتری زنده معمولا از فاصله ی 12 متری ،حالتهای احساسی صورت بازیگران قابل روئیت نیست و حرکت آنها نیز از فاصله ی بیشتر از 20 متر نیز به خوبی دیده نمی شود. برای تامین دید بهتر تماشاگران لازم است تا کف جایگاه شیب ملایمی داشته باشد و یا به صورت پله ای طراحی شود.میزان شیب در طبقه ی همکف جایگاه برای حفظ امنیت تماشاگران و سهولت رفت و آمد افراد معلول که با صندلی چرخ دار حرکت می کنند،حداکثر 10% است،و شیب های بیشتر به صورت پله ای باید طراحی شوند که حداکثر آن 35% است.

صندلی تماشاگران:

ابعاد صندلی تماشاگران طبق استاندارد ها حداقل عرض 45 سانتیمتر را باید داشته باشد وفاصله ی پشت تا پشت صندلی ها حداقل 90 سانتیمتر باشد و تا 1/1 متر نیز می تواند باشد.

حداکثر فاصله ی هر صندلی از در خروجی نباید از 15 متر بیشتر باشد و حداکثر فاصله ی هر صندلی از راهرو جانبی 450 سانتیمتر باشد و تعداد مجاز صندلی ها در هر ردیف به ازای هر راهرو 7 صندلی می باشد.بهترین چیدمان صندلی ها به صورت قوسی و اختصاص ندادن بهترین نقاط دید(مرکز)به راهرو می باشد.

اتاق رختکن(تنفس بازیگران):

این اتاق محل استراحت،رختکن و گریم بازیگران می باشد.در فضاهای نمایش کوچک یک اتاق 20 متر مربعی برای این منظور کافی است.ولی در فضاهای نمایش بزرگتر یک سالن غذاخوری یا آشپز خانه و محل استراحت جداگانه ای نیاز است.از این مکان یک اتاق پر و لباس،سرویس بهداشتی و آینه قدی،کمد وسایل و میز گریم برای گریم بازیگران قرار دارد.

اتاق سخنرانی: در هنگام برگزاری جلسات سخنرانی در سالن نیاز به یک اتاق جهت میهمانان سخنران وجود دارد که قبل و بعد وبین سخنرانی از سخنران پذیرایی گردد.در این فضا که مساحت آن 30 متر مربع است ،سرویس های زنانه و مردانه ،محل نشستن و استراحت و سایر وسایل مانند کمد ،رختکن و ... وجود دارد.

نور پردازی صحنه:

نحوه ی تابیدن منابع نورانی در بالای صحنه و پلهای صحنه و پلهای روشنایی در بالای جایگاه تماشاگران قرار دارند،معمولا تحت زاویه ای بین 55 درجه تا 40 درجه است.به طوریکه تمام صحنه را از جلو تا عقب آن توسط یکی از عناصر نورانی و یا سایر آنها،پوشش داده شود.با افزایش ارتفاع منابع نور می توان دامنه ی پوشش آنها را نیز افزایش داد.

آکوستیک:

اکوستیک در هر فضای نمایشی قادر است تا انواع برنامه های نمایشی را تحت تاثیر قرار دهد و از ان جا که ایجاد تغییرات اساسی در وضعیت اکوستیک سالن های نمایش بسیار دشوار است، از این رو لازم است تا از ابتا تصمیمات لازم درباره ی خصوصیات اکوستیکی سالن های نمایشی گرفته شود .

فضا های نمایشی باید در برابر کلیه نوفه های خارجی ناشی از صدای هواپیما ، ترافیک و همهمه افراد در سالن انتظار عایق باشند و دستگاه های مکانیکی به گو.نه ای طراحی شده باشند که سطح نوفه ای که در داخل سالن نمایش ایجاد می شود از یک حد خاص تجاوز نکند .

برای برنامه های نمایشی زنده در صورتی که حد اکثر تعداد تماشا گران 200 نفر باشند. لزومی به استفاده از دستگاه های تقویت صدا نیست ودر صورت کاهش فاصله متوسط بین تماشاگران وبازیگران استفاده از تمهیدات اکوستیکی برای نمایشنامه های معمولی رضایت بخش می باشد .

میزان شیب جایگاه همان قدر که برای شنیدن هم مهم است زیرا صدا در هنگام عبور از جایگاه به علت خاصیت جاذب بودن بدن تماشاگران ضعیف می شود ،از این رو با استفاده از باز تابنده های سقفی ،باید حد اقل شیب لازم را که مانع دیدتماشاگران نشود برای جایگاه در نظر گرفت.

ایمنی از حریق:

بروز نمایش در فضا های نمایشی وخسارات وتلفات ناشی از ان اغب از عدم دقت در انتخاب و ساخت موارد به کار رفته در ساختمان وتجهیزات ان ورعایت سایر پیش بینی های لازم برای جلو گیری از تو سعه ی اتش وبه خصوص ایجاد دود می باشد .

به طور کلی باید در اسکلت ساختمان حد اقل دو ساعت در مقابل اتش مقاومت داشته باشد  و از مواد قابل اشتعال در ساخت دکور ها وبرای پوشاندن دیوار ها وسقف استفاده نشود و مواد جاذب صدا وسایر تجهیزات اکوستیکی نیز تا حد مطلوبی در مقابل اتش مقاومت داشته باشد.

درتئاترها معمولا صحنه ی نمایش مهم ترین عامل ایجاد اتش و دود است. برای مقابله با حریق بر روی صحنه می بایست اتش را درون چهار دیوار برج صحنه محبوس کرد وبا استفاده از جریان قوی هوا به سمت بالا که توسط دودکش اتوماتیک در بالای برج صحنه ایجاد می شود ، حرارت ودود را از تماشا گران دور نگاه داشت .

نقشه وتجهیزات مربوط به پشت صحنه نیز باید به گونه ای طراحی شده باشد که از اتش سوزی جلو گیری کند و در صورت بروز حریق در صحنه مانع گسترش ان به پشت صحنه شود .

تجهیزات اطفا حریق در فضا های نمایشی شامل کشف کننده های دود وحرارت ،شلنگ های قرقره ای ،کپسول های کربنیک و کپسول های پودری هستند.

صحنه ی تئاتر هم در عین حال باید به سیستم اب پاش در بالای صحنه و بالای پرده ایمنی نیز مجهز بوده ودر ان شیر اب و سطل شن نیز پیش بینی شود .

اغلب لوازم اطفا حریق در راهرو ها قرار می گیرند و اگر وجود شان در این از قبل در نظر گرفته نشده باشد ،می توانند به موانع خطر ناکی تبدیل شوند واز این رو باید محل های خاصی را برای ان ها پیش بینی نمود .


استاندارد ها و ضوابط طراحی سینما

استاندارد ها و ضوابط طراحی سینما:

سالن انتظار سینما:

طبق استانداردها و ضوابط طراحی سینما مصوب سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور حداقل میزان سطح اشتغال سالن انتظار سینما به ازای هر نفر 35 سانتیمتر مربع و حداقل حجم سرانه سالنهای سینما 5/1متر مربع می باشد.

تعداد صندلیهای سالن به ازای هر 100 نفر 10 صندلی می باشد.در صورت داشتن اختلاف سطح سالن با بیرون حداکثر شیب راهرو ورودی 8% و عرض آن حداقل 2/1 متر می باشد. حداقل عرض ورودی سالن انتظار به ازای هر 100 نفر 56 سانتیمتر می باشد.

ورودی سینما: به دلیل کار کردن سینما به مجتمع فرهنگی ، ورودی با ورودی مجتمع یکی است و فقط یک در برای ورود به سالن انتظار منظور می گردد.

گیشه بلیط فروشی:

گیشه در سینما باید در مکانی باشد که دید کافی بر فضای خارج سینما داشته باشد و در جایی باشد که صف مربوط به آن فراهم گردد و مردم در معبر عمومی و همچنین مانع ورود و خروج مردم از سینما نباشد.در گیشه بهتر است به درون سالن انتظار باز گردد، ولی این در طوری نباشد که با باز شدن آن درون گیشه مشخص گردد و سطح آن به ازای هر نفر حداقل 3 متر مربع می باشد.

راهروهای سالن نمایش:

عرض راهروهای سالن را بر حسب تعداد جمعیت که از آن تخلیه می شوند محاسبه می شود.

ولی نه یه این صورت که این عرض متغیر باشد.و اینگونه در نظر می گیریم که از تعداد جمعیت هر ردیف که در دو طرف آن راهرو می باشد، 60% آن از هر راهرو تخلیه می گردند.

اگر عرض در خروجی سالن نمایش از عرض راهرو منتهی به آن بیشتر باشد باید حداقل فضایی برابر عرض خروجی جلوی در ورودی داشته باشد.حداکثر شیب مجاز در راهرو های سالن نمایش 8% می باشد و اگر شیب بیشتر باشد باید از پله در راهرو استفاده گردد که ارتفاع و عمق موثر پله باید طبق استاندارد ها باشد.پله ها ویا نقطه ی شروع شیب راهرو های سالن نمایش برای آگاهی تماشاگران باید با چراغ مخصوص روشن گردند.مصالح کف راهروها باید از مصالح غیر لغزنده و غیر اشتعال باشد.

صندلی تماشاگران:

استاندارد های صندلی تماشاگران در جداول ضمیمه آورده شده است . جنس و مصالح به کار رفته در صندلیهای سالن نمایش باید مقاوم ،قابل شست وشو ،غیر قابل اشتعال باشد و از نظر آکوستیکی،مقدار صدائی که آن ها جذب می کنند نباید به وجود ویا عدم وجود تماشاچی در آن ها وابسته باشد . چیدن صندلیها ی سالن نمایش مانند چیدمان صندلی های آمفی تئاتر می باشد .

ورودی ها و خروجی های سالن سینما:

ورودی ها و خروجی های سالن نمایش سینما باید به گونه ای باشند که در معرض دید باشند و از ورود سر وصدا به داخل وخارج سالن جلو گیری کنند . حد اقل تعداد در خروجی سالن نمایش 2 عدد می باشد و فقط در موارد خاص مانند گنجایش سالن کمتر از 100 می تواند1 عدد باشد .

لازم به ذکر است که برای خروج از سالن نمایش بهتر از که در های سالن نمایش به طرف بیرون باز گردند .

حداقل فاصله دو در خروجی5 متر می باشد و نباید از در های یک لنگه استفاده نمود و باید از در های دو لنگه استفاده گردد .

درهای سالن نمایش نباید قفل داشته باشند وبهتر است دارای ثابت کننده های فشاری باشند که با یک فشار روی آن ها،در ثابت گردد.

سرویس های بهداشتی سینما :طراحی و اجرای ساختمانی قسمت های مختلف داخل سرویس های بهداشتی باید به گونه ای باشد که شست وشو وگندزدائی مستمر تمامی دیوارها و کف های سرویس میسر گردد .

اتاق پروژ کتور وملحقات آن:

اتاق پروژ کتور شامل حد اقل 2 عدد پروژ کتور به ابعاد 100×60 سانتیمتر ،میز های بر گردان و باز بینی فیلم به ابعاد 80×120 سانتیمتر واتاق تقویت کننده های صدا می باشد .

دستگاه هایی مانند رکتی نایر ،تابلوی اصلی برق اتاق پروژکتور ،ومسیر های نور سالن و قفسه های فلزی مخصوص نگهداری فیلم در فضاهای مستقل قرار دارند.

اتاقک کوچکی جهت نگهداری باطریهای مخصوص روشنایی ایمنی سینما و سرویس بهداشتی در جنب اتاق پروژکتور قرار دارند.

ابعاد اتاق پروژکتور با توجه به ابعاد پروژکتور ها ، فواصل آنها از هم و از دیوارهای جانبی ، و میز های برگردان و بازبینی فیلم و دستگاههای تقویت صدا در نظر گرفته می شود.

دیوارها و کف اتاق پروژکتور باید قابلیت 2 ساعت مقاومت در مقابل آتش سوزی را داشته باشند.مصالح به کار رفته در اتاق پروژکتور جهت نازک کاری و آکو ستیک نباید قابل احتراق باشند کف اتاق پروژکتور برای انتقال کابلهای برق وصدا باید دو جداره بوده و کفپوش آن در مقابل برق عایق باشد .

وجود شیر یا کبسول آتش نشانی در نزدیک اتاق پروژکتور نیز توصیه می گردد.

پرده نمایش فیلم:

نوع پرده سینما با توجه به ابعاد سالن ،قدرت پروژکتور ، بهره روشنایی پرده و میزان روشنایی مطلوب پرده انتخاب می شود . اندازه پرده با توجه به عرض سالن نمایش در قسمت جلوی آن ،ارتفاع سالن ، عمق سالن ودر نظر گرفتن فضائی در دو طرف پرده برای رفت وآمد به پشت پرده و جمع شدن پرده محافظ تعیین می شود . پرده نمایش بهتر است دارای انحناء باشد :به خصوص در سالن های عریض، این انحناء کمانی از دایره به طول فاصله لنز پروژکتور از مرکز پرده می باشد . اسکلت نصب پرده ی نمایش باید بزرگتر از پرده باشد(30سانتیمتر)تا نصب پرده آسان تر گردد واسکلت از دیوارپشت پرده باید به اندازه ای که برای نصب بلند گو ها مورد نیاز است (90 سانتیمتر) فاصله داشته باشد .

باید اشاره نمود که بهتر است دریچه های هواکش وخروجی هوا یا حتی ورود هوا ،پشت پرده تعبیه نگردد و اصولا سیستم های تاسیساتی وتهویه ی هوا به گونه ای باشند که هوا در پشت پرده چرخش نداشته باشد.


مرکز رایانه: در مجتمع ظرفیتی حدود 8 الی15 درصد هنرجویان مراجعین خواهد داشت. فضای کار رایانه در صورت استفاده حداکثر از لوازم جانبی و تحرک در محل به 45/1×70 سانتیمترمی رسد. (نویفرت) این مقدار با فضای عبور 90 سانتی در پشت به 40/1×60/1 خواهد رسید. در مجتمع به علت عدم نیازبه استفاده از وسایل جانبی این فضا به 20/1×60/1 تقلیل می یابد. میز و صندلی های سایت رایانه باید قابل تنظیم باشندتابا قد متفاوت افراد به درستی وراحتی هماهنگ شوند دو سیستم ارگونومیک زیر در این فضا مورد قبول می باشد.                                                                    

سیستم نوع یک: میز با ارتفاع قابل تنظیم: 60-78سانتیمتر
   صندلی با ارتفاع قابل تنظیم42-54سانتیمتر
سیستم نوع دو:  میز با ارتفاع ثابت 72سانتیمتر
         صندلی با ارتفاع قابل تنظیم42-50سانتیمتر
         زیر پایی قابل تنظیم0-15سانتیمتر
محاسبه فضاهای مورد نیاز :
سایت ها باید گنجایش 30 نفر را  دارا باشند.
 38=120×60/1×20 مساحت هر سایت
با احتساب فضای مسئول سایت    60=12+48                                                                       

فروشگاهها : در این گونه مجموعه ها جهت رفاه بازدیدکنندگان فروشگاههایی تعبیه می شود که افراد بتوانند نیازهای خودرا ازآن تامین کنند. دراین فروشگاه محصولات فرهنگی نظیرکتاب،فیلم نوار وحتی مواد غذایی به فروش می رسد. وسعت وسرانه ی این فروشگاهها با توجه به نوع آنها و نحوه ی اداره ی آنها متغیر و به گستردگی و عملکرد مجموعه بستگی دارد. در طراحی مجموعه سعی می شود درمحلی طراحی گردند که هر دو گروه استفاده کننده های داخلی وخارجی به راحتی امکان دسترسی داشته باشند.                              

تریا ورستوران : مجموعه های بزرگ که بازدیدکنندگان چند ساعت درآن توقف دارند فضاهای رفاهی نظیر تریا یا رستوران و... جزو لازم طراحی حساب می شود. این فضاها باید به گونه ای مناسب طراحی شوند تا مورد استقبال واستفاده ی عموم مراجعین قرار گیرند.ظرفیت وسعت هر یک از این فضاها نیز به تعداد بازدیدکنندگان وحتی توقف آنها در این مجموعه ها بستگی دارد. سرانه هریک از این فضاها به نوع معماری داخلی وسیمای آن بستگی دارد، به طور مثال رستوران سرانه هرچهارنفر وگذرگاه دسترسی آن 4/3 مترمربع ، تریا دارای5/1 مترمربع برای هرنفر است. در رستورانها سرانه 5/2 مترمربع برای پذیرایی و1 مترمربع برای آشپزخانه در نظر گرفته می شود. که با توجه به نوع طراحی این سرانه ها متغیر است.                                                               

پارکینگ ها : برای دستیابی به این مجموعه ها سعی می شود افراد ازطریق وسایل نقلیه عمومی جابجا شوند ولی به منظور رفاه بازدیدکنندگان که وسایل نقلیه ی شخصی دارند فضایی در نزدیک ویا قسمت های مختلف این مجموعه ها به پارکینگ اختصاص داده می شود. در این مجموعه ها تعداد پارکینگ ها، مساحت آنها و قرارگیری آن به موقعیت محل ، تعداد استفاده کننده وتعداد وسایل نقلیه ی افراد بستگی دارد. استاندارد مساحت لازم برای پارک وحرکت هر ماشین معادل 90*110 اینچ یا 5*3 مترمربع می باشد.

ضوابط و معیارهای طراحی فرهنگسرا

هگزان بلاگ

آرشیو مقالات
  • بازسازی طرح داخلی آمفی تئاتر شانگهای

    بازسازی طرح داخلی آمفی تئاتر شانگهای

    طرح داخلی این ساختمان توسط شرکت آراتا ایسوزاکی و همکاران صورت گرفته و یک سالن جدید به همراه چند استودیو با ایده پذیری از تأثیر سنت و معنویت چینی بهره جسته است. این آمفی تئاتر در…
  • ایجاد کنتراست: تفاوت میان سایه/روشن

    ایجاد کنتراست: تفاوت میان سایه/روشن

    ایجاد کنتراست: تفاوت میان سایه/روشن این نقش‌ها با استفاده از فاکتورهای متغیر و قابل کنترل نورپردازی ایفا می‌شوند: ● انتخاب لامپ‌ها و پروژکتورها منابع مختلفِ نوری برای استفاده در هنر نورپردازی وجود دارد. آنچه در پایین…
  • مقاله ”استفان هاوکر با موضوع ”راهنمای طراحی نور در تئاتر

    مقاله ”استفان هاوکر با موضوع ”راهنمای طراحی نور در تئاتر

    مقاله ”استفان هاوکر با موضوع ”راهنمای طراحی نور در تئاتر از آنجائی که نورپردازی بخشی از هنرهای بصری محسوب می شود, در هنگام تحقیق بر روی تجهیزات نوری و حالات مختلف طراحی نور, داشتن دید و…
  • تماشاخانه یا آمفی‌تئاتر

    تماشاخانه یا آمفی‌تئاتر

    تماشاخانه: تماشاخانه یا آمفی‌تئاتر بر گرفته شده از واژه یونانی Amphitheatre مکانی است در فضای باز که برای اجرای نمایش و سرگرمی از آن استفاده می‌شود. در زبان فارسی در یک معنی، تماشاخانه، به‌کار می‌رود. این…